Click here to skip to content

Dutch Underground Press, 1940-1945 (in Dutch)

Geschiedenis van de Collectie

In 1943 al begon Prof. N.W. Posthumus - later verbonden aan het Rijksinstituut voor Oorlogsdocumentatie - de riskante onderneming van het verzamelen van ondergronds gepubliceerd materiaal. Na de bevrijding werd dat werk op systematische wijze voortgezet.

Zij die betrokken waren bij de ondergrondse pers kwamen uit alle lagen van de bevolking. Klasse, geslacht, leeftijd of religie maakten geen verschil: men werkte met hetzelfde doel voor ogen. In Zaandam bijvoorbeeld betrokken de samenstellers van een ondergronds blad hun papier van Trouw en de inkt van De Waarheid.

Talrijke medewerkers aan verboden bladen werden door de Duitsers gearresteerd en velen stierven in het concentratiekamp. Anderen zetten hun werk voort met het gevaar voor eigen leven en de enorme materiƫle en praktische problemen waarmee zij te kampen hadden. De ondergrondse pers inspireerde vele Nederlanders zich tegen de Duitse onderdrukking te verzetten en het ideaal van vrije meningsuiting hoog te houden.

Omvang van de Collectie

The Dutch Underground Press, 1940-1945: Netherlands State Institute for War Documentation Microfiche Collection telt 1,831 fiches waarmee een gedetailleerd inzicht verschaft wordt in de werkzaamheden van het verzet in Nederland. De pogingen van Duitse kant de verspreiding van nieuws te beletten, bleken vruchteloos. In 1941 bijvoorbeeld zijn 120 publicaties geregistreerd. In 1944, in de tijd dat het nieuws van geallieerde successen bekend raakte, steeg dat aantal tot 500 nieuws-bulletins. De IDC collectie is de meest complete die op dit moment verkrijgbaar is. Deze verzameling herinnert ons op waardige manier aan al diegenen die hun leven waagden voor de vrijheid van land, pers en denken.

Catalogus

De catalogus tot de collectie, The Dutch Underground Press, 1940-1945: Netherlands State Institute for War Documentation, 4 pts. ([Zug]: IDC, 1987), bevindt zich in de hoofd-leeszaal beneden de plaats van publikatie-catalogus ('guardbooks'). Deze is gebaseerd op de oorspronkelijke catalogus die in 1954 werd samengesteld door Lydia Emmy Winkel (De ondergrondse pers, 1940-1945) en aangevuld met alle nieuwe vondsten en gegevens die sinds dat jaar verzameld zijn. Iedere titel in de catalogus bevat - indien mogelijk - zowel gegevens over plaats, tijd en frekwentie van publikatie, als informatie over de vorm en inhoud daarvan. Een topografisch register van kranten en bladen is bijgevoegd.

Verdere Informatie:

The Newsroom
The British Library
96 Euston Road
London
NW1 2DB
UK

Tel: +44 (0)20 7412 7377

E-mail: newspaper@bl.uk